Samen sterk voor een betere hartfalenzorg
In het Project HART (Hartfalen Apothekers in een Regionaal buurtTeam) willen we de zorg voor patiënten met hartfalen verbeteren door huisapothekers actief te betrekken in multidisciplinaire buurtteams.
Hartfalen komt vaak voor: meer dan 10% van de 70-plussers heeft hartfalen en de zorg is duur omdat patiënten vaak worden opgenomen in het ziekenhuis. Ze hebben gemiddeld 5 comorbiditeiten, zien verschillende specialisten en gebruiken veel medicatie. Het is een complexe aandoening die vraagt om een gecoördineerde aanpak. Onderzoek toont aan dat, wanneer apothekers deel uitmaken van multidisciplinaire zorgteams, de therapietrouw toeneemt en de ziekenhuisopnames afnemen.
Hieronder vind je een heel wat nuttige links en materialen die je kunnen inspireren om in de apotheek te werken rond hartfalen en waarmee je meteen aan de slag kan gaan.
› Zorgpad hartfalen met aandacht voor rol van de apotheker
› Podcastreeks "Met het hart op de tong"
Zorgpad hartfalen met aandacht voor de apotheker
Om apothekers en andere zorgverleners de nodige informatie en praktische aandachtspunten te geven, is er een multidisciplinair zorgpad ontwikkeld. De website is beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels en wordt regelmatig bijgewerkt.
Dit zorgpad is ontstaan vanuit het transmuraal zorgpad hartfalen in Zuid- en Midden West-Vlaanderen (vanuit AZ Groeninge, Kortrijk, Dr. David Derthoo, gestart in mei 2017), in samenwerking met de Belgische Werkgroep Hartfalen (BWGHF) en met Dr. Miek Smeets, kernlid van HeartsConnect.
Er is ook een aparte pagina voorzien met specifieke taken en aandachtspunten voor de (huis)apotheker.
Educatiemateriaal
Patiënten met hartfalen hebben behoefte aan inzicht in hun symptomen, de alarmtekens en de psychosociale impact. Herhaling en educatie op maat zijn essentieel om therapietrouw en zelfmanagement te bevorderen.
In samenwerking met UAntwerpen, Thomas More, Heartsconnect, Wit Gele kruis en Domus Medica werd educatiemateriaal voor zowel patiënten als zorgverleners ontwikkeld ter ondersteuning van de richtlijnen:
- Een ‘hartfaleneducatieboekje’: informatie voor de patiënt over zijn aandoening en wat leven met hartfalen inhoudt.
- Een ‘hartfalendagboekje’: een dagboek waarin de patiënt dagelijks zijn parameters (gewicht, bloeddruk, hartslag) kan bijhouden; er is ook ruimte voor de gegevens van het zorgteam en de gemaakte afspraken
- Een digitaal ‘hartfalendraaiboek’ dat de zorgverlener en patiënt samen kunnen doornemen als leidraad bij een hartfalen-educatieconsult. Er zijn twee versies beschikbaar, een versie voor de patiënt en een versie voor de zorgverlener, met extra informatie.
Wil je graag een papieren exemplaar van het hartfaleneducatieboekje of hartfalendagboekje? Neem dan contact op met Tine Vaes, tine.vaes@wgkantwerpen.be.
MFO Hartfalen
Een lokaal Medisch-Farmaceutisch Overleg (MFO) is een waardevol instrument om de samenwerking tussen huisartsen en apothekers te verbeteren. Er bestaat een goedgekeurd MFO-pakket specifiek voor de optimalisatie van de behandeling van hartfalen.
Je kan bovendien gratis een opleiding tot moderator volgen. Hiervoor is er een live webinar gepland op 12 november 2025; je kan ook een e-learning train-the-trainer MFO hartfalen volgen op je eigen tempo.
Daarnaast ontwikkelt Zorgzaam Leuven een eigen MFO op maat van de buurtteams van Leuven.
Opleiding en navorming
Enkele interessante symposia en opleidingen:
- Heart2Heart multidisciplinair symposium hartfalen 2025 met als programma:
- Nieuwe richtlijnen hartfalen (algemeen en palliatieve zorg)
- Multidisciplinair zorgpad hartfalen
- Nieuwe educatiematerialen voor hartfalen
- Resultaten van hospitalisatiecijfers in Vlaanderen en lessen uit het werkveld
- Overzicht telemonitoring in Vlaanderen
- Toekomstvisie op hartfalenzorg
- IPSA organiseerde in 2024 de masterclass Hartfalen.
- In de loop van 2026 organiseren we een laagdrempelige bijscholing over de nieuwe richtlijnen, met een bijzondere aandacht voor de rol van de apotheker binnen het zorgpad Hartfalen.
Podcast-reeks: "Met het hart op de tong"
De podcastreeks Met het hart op de tong verzamelt openhartige gesprekken met patiënten, mantelzorgers en zorgverleners. Verhalen die raken, herkenning bieden en hoop geven.
In 8 afleveringen ontdek je hoe anderen omgaan met hartfalen, welke steun hen helpt en hoe de zorg stap voor stap kan verbeteren. Luister mee via Spotify of YouTube, waar en wanneer jij wil. Laat je inspireren, voel je minder alleen en ontdek hoe samen leven met hartfalen ook kracht kan brengen.
Met dank aan Pfizer en de sponsors van HeartsConnect die deze reeks mogelijk maakten.
Richtlijnen
In 2024 werden de richtlijnen Chronisch Hartfalen en Palliatieve zorg bij hartfalen van WOREL (Werkgroep Ontwikkeling Richtlijnen Eerste Lijn) deels herzien.
Die partiële herziening focust op:
- de behandeling van patiënten met chronisch hartfalen (medicamenteus en niet-medicamenteus)
- de multidisciplinaire revalidatie en opvolging van patiënten met chronisch hartfalen (inclusief type hartrevalidatie)
- de verwijzing van patiënten met chronisch hartfalen en opstart van palliatieve zorg
De guidelines van de ESC (European Society of Cardiology) zijn beschikbaar op de website van de ESC.